Презентация, доклад Жыныс гормондарының түзілуі және маңызы


Вы можете изучить и скачать доклад-презентацию на тему Жыныс гормондарының түзілуі және маңызы. Презентация на заданную тему содержит 29 слайдов. Для просмотра воспользуйтесь проигрывателем, если материал оказался полезным для Вас - поделитесь им с друзьями с помощью социальных кнопок и добавьте наш сайт презентаций в закладки!
Презентации» Химия» Жыныс гормондарының түзілуі және маңызы
500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500500



Слайды и текст этой презентации
Слайд 1
Описание слайда:
Тақырыбы: Жыныс гормондарының түзілуі және маңызы Орындаған:Беркінбай Гульмира Қабылдаған: б.ғ.д.,профессор Дильбарканова Рсай Тобы: ЖМ-112

Слайд 2
Описание слайда:
Жыныс бездері аралас бездерге жатады. Олар жыныс торшаларымен қатар аталық және аналық гормондар бөледі. Жыныс гормондары көбею мүшелерін физиологиялық тонуста ұстап, негізгі және қосалқы (сыртқы) жыныс белгілерін дамытады, аталық және аналық дарақтарға тән мінездерді, жыныстық дағдылы әрекеттерді (инстинкг), организмнің пісіп-жетілуін реттейді. Жыныс бездері аралас бездерге жатады. Олар жыныс торшаларымен қатар аталық және аналық гормондар бөледі. Жыныс гормондары көбею мүшелерін физиологиялық тонуста ұстап, негізгі және қосалқы (сыртқы) жыныс белгілерін дамытады, аталық және аналық дарақтарға тән мінездерді, жыныстық дағдылы әрекеттерді (инстинкг), организмнің пісіп-жетілуін реттейді. Жыныс гормондары холестериннің туындылары болып табылады. Аталық және аналық гормондар аталық бездерде де, аналық бездерде де қатар түзіледі. Мысалы, ер адамның тәуліктік зәрінде 3-10 мкг аталық гормондар және 5-15мкг аналық гормондар, ал әйелдер зәрінде 3-10 мкг андрогендер, 18-36 мкг эстрогендер болады.


Слайд 3
Описание слайда:
Аталық бездің (еннің) аралық ұлпаларындағы Лейдиг торшаларында түзіледі. Ал, бездің Сертоли торшаларында эстрогендер (аналық, гормондар) түзіледі. Аталық бездің (еннің) аралық ұлпаларындағы Лейдиг торшаларында түзіледі. Ал, бездің Сертоли торшаларында эстрогендер (аналық, гормондар) түзіледі.

Слайд 4
Описание слайда:

Слайд 5
Описание слайда:

Слайд 6
Описание слайда:
Аталық гормондар анаболизмдік гормондарға жатады. Олар бұлшық етте белоктың түзілуін және жиналуын күшейтіп, оң азоттық тендестік қалыптастырады, денеге салмақ қостырады, денеде майдың жиналуын азайтады, бейорганикалық фосфордың, сульфаттың, натрий-калий хлоридтерінің қорға жинақталуын күшейтеді. Аталық гормондар анаболизмдік гормондарға жатады. Олар бұлшық етте белоктың түзілуін және жиналуын күшейтіп, оң азоттық тендестік қалыптастырады, денеге салмақ қостырады, денеде майдың жиналуын азайтады, бейорганикалық фосфордың, сульфаттың, натрий-калий хлоридтерінің қорға жинақталуын күшейтеді.

Слайд 7
Описание слайда:

Слайд 8
Описание слайда:
Аналық жыныс мүшелерін физиологиялық тонуста ұстап, жыныстық айналымды, сүт безінің қызметін реттейді. Эстрогендер (эстрадиол, эстрон, эстриол) аналық организмге тән белок пен майдың, су мен минералды тұздардың алмасу деңгейін қалыптастырады, капилляр қабырғасының өтімділігін жоғарылатады. Аналық жыныс мүшелерін физиологиялық тонуста ұстап, жыныстық айналымды, сүт безінің қызметін реттейді. Эстрогендер (эстрадиол, эстрон, эстриол) аналық организмге тән белок пен майдың, су мен минералды тұздардың алмасу деңгейін қалыптастырады, капилляр қабырғасының өтімділігін жоғарылатады.

Слайд 9
Описание слайда:
Сары дене гормондары — прогестерон, прогненол — ұрықтану және ұрпақ көтеру процестерін реттейді. Прогестерон буаздық кезінде гипофиздің гонадотроптық гормондарының түзілуін, фолликуланың дамуын, жатырдың жиырылуын бөгеп, ұрықтың өсуіне, сүттену процесінің басталуына ықпал етеді. Аналық бездің аралық, торшаларында түзілген андрогендер фолли-кулаларда қуыстың пайда болуын, овуляция (фолликуланың жарылуын) реттеуге қатысады. Сары дене гормондары — прогестерон, прогненол — ұрықтану және ұрпақ көтеру процестерін реттейді. Прогестерон буаздық кезінде гипофиздің гонадотроптық гормондарының түзілуін, фолликуланың дамуын, жатырдың жиырылуын бөгеп, ұрықтың өсуіне, сүттену процесінің басталуына ықпал етеді. Аналық бездің аралық, торшаларында түзілген андрогендер фолли-кулаларда қуыстың пайда болуын, овуляция (фолликуланың жарылуын) реттеуге қатысады. Сары дене, жолдас, жатырдың кілегей қабығы (эпидометрия) релаксин гормонын бөледі. Буаздық барысында бұл гормонның бөліну мөлшері өсе түседі. Релаксин босаңсу (төлдеу) процесінің дұрыс өтуі үшін қажет, оның әсерімен шат сүйектерінің байламы (симфиз) жібіп, жатыр мойыны босаңсып, ашылады.

Слайд 10
Описание слайда:
Нейрогуморальдық жолмен реттеледі. Нерв жүйесі жыныс бездерің қызметін рефлекстік жолмен гапофиздің гормон бөлу қабілетін өзгерту арқылы реттейді. Гипофиздің фолликуланы жандандырушы гормоны аналық организмде фолликуланың пісіп-жетілуін, ал аталық организмде — сперматогенезді жандандырады. Лютеиндеуші гормон жыныс гормондарының түзілуін, ал пролактин — сары денеде прогестеронның бөлінуін және сүттену процесін жандандырады. Эпифиз мелатонині жыныс бездерінің өсіп-дамуын тежейді. Нейрогуморальдық жолмен реттеледі. Нерв жүйесі жыныс бездерің қызметін рефлекстік жолмен гапофиздің гормон бөлу қабілетін өзгерту арқылы реттейді. Гипофиздің фолликуланы жандандырушы гормоны аналық организмде фолликуланың пісіп-жетілуін, ал аталық организмде — сперматогенезді жандандырады. Лютеиндеуші гормон жыныс гормондарының түзілуін, ал пролактин — сары денеде прогестеронның бөлінуін және сүттену процесін жандандырады. Эпифиз мелатонині жыныс бездерінің өсіп-дамуын тежейді.

Слайд 11
Описание слайда:

Слайд 12
Описание слайда:
1. олар жыныс клеткаларын туындатып, көбею қызметін атқарады және 2. жыныс бездері гормон бөле отырып, эндокриндік қызмет атқарады. Жыныс бездердің гормондары ағзаның жыныс қызметіне әсер етеді. Сонымен қатар олар әртүрлі алмасу және психикалық қызметке де әсерін тигізеді. Аталық, аналық бездер мен бүйрек үсті бездері ұқсас қызмет атқарады. Жыныс гормондары тек жыныс бездерінде ғана бөлінбейді. Барлық жыныс бездерінің және бүйрек үсті қыртысты бөлімінің гормондары стероидтар, олар холестерин немесе ацетат туындылары. 1. олар жыныс клеткаларын туындатып, көбею қызметін атқарады және 2. жыныс бездері гормон бөле отырып, эндокриндік қызмет атқарады. Жыныс бездердің гормондары ағзаның жыныс қызметіне әсер етеді. Сонымен қатар олар әртүрлі алмасу және психикалық қызметке де әсерін тигізеді. Аталық, аналық бездер мен бүйрек үсті бездері ұқсас қызмет атқарады. Жыныс гормондары тек жыныс бездерінде ғана бөлінбейді. Барлық жыныс бездерінің және бүйрек үсті қыртысты бөлімінің гормондары стероидтар, олар холестерин немесе ацетат туындылары.

Слайд 13
Описание слайда:
1) эстрогендер, 1) эстрогендер, 2) гестогендер (прогестиндер), 3) релаксин және аз мөлшерде еркек жыныс гормондары (андрогендер), кортикостероидтар.

Слайд 14
Описание слайда:

Слайд 15
Описание слайда:
Эстрадиол, эстрон және эстриол жатады.Олардың ең негізгісі – эстрадиол, эстроннан 10 есе, эстриолдан 50 есе активті (белсенді). Алғаш эстраген синтезделеді, оның айналған (өзгерген) азығы – эстрон және эстриол болып табылады. Эстрадиол клеткада фолликуланың ішкі қабығында овуляцияға дейін синтезделеді. Ол көп мөлшерде жүктілік кезінде плацентада, аз мөлшерде бүйрек үсті қыртысында және аталық безде пайда болады. Аналық бездің қызметінің табиғи әлсіреуі кезінде немесе безді алып тастағанда, кейде бүйрек үсті безінде ісік болғанда оның негізгі пайда болу орны бүйрек безі болып табылады. Эстрогендер негізінен жойылады. Эстрадиол, эстрон және эстриол жатады.Олардың ең негізгісі – эстрадиол, эстроннан 10 есе, эстриолдан 50 есе активті (белсенді). Алғаш эстраген синтезделеді, оның айналған (өзгерген) азығы – эстрон және эстриол болып табылады. Эстрадиол клеткада фолликуланың ішкі қабығында овуляцияға дейін синтезделеді. Ол көп мөлшерде жүктілік кезінде плацентада, аз мөлшерде бүйрек үсті қыртысында және аталық безде пайда болады. Аналық бездің қызметінің табиғи әлсіреуі кезінде немесе безді алып тастағанда, кейде бүйрек үсті безінде ісік болғанда оның негізгі пайда болу орны бүйрек безі болып табылады. Эстрогендер негізінен жойылады.

Слайд 16
Описание слайда:
Бұл біріншілік және екіншілік әйел жыныс белгілерінің дамуын реттеу болып табылады. Эстрогендер жатыр мен фоллокиев түтікшесінің өсуін күшейтеді. Жатырдың бұлшық етінің гипертрофиясы, шырышты қабатының пролиферациясы, қан тамырларының өсуі, қынап эпителиінің гипертрофиясы жүреді. Жатырдың окситоцинге сезімталдығы жоғарылайды. Эстрогендер сүт бездерінің, сүт жолдарының, емізіктің дамуын реттейді. Оның әсерінен екінші реттік жыныс белгілері қынапта (лобковая кость) түктердің өсуі, қолтықта өсуі, әйелге тән майдың таралуы дамиды. Бұл біріншілік және екіншілік әйел жыныс белгілерінің дамуын реттеу болып табылады. Эстрогендер жатыр мен фоллокиев түтікшесінің өсуін күшейтеді. Жатырдың бұлшық етінің гипертрофиясы, шырышты қабатының пролиферациясы, қан тамырларының өсуі, қынап эпителиінің гипертрофиясы жүреді. Жатырдың окситоцинге сезімталдығы жоғарылайды. Эстрогендер сүт бездерінің, сүт жолдарының, емізіктің дамуын реттейді. Оның әсерінен екінші реттік жыныс белгілері қынапта (лобковая кость) түктердің өсуі, қолтықта өсуі, әйелге тән майдың таралуы дамиды.

Слайд 17
Описание слайда:
Олар анаболиттік әсермен сипатталады (клетка мен мүшелердің салмағының өсуі). Сүйек тіндерінде негізгі әсер көрсетеді. Кальций мен фосфаттардың шығуын тоқтады, сондықтан қанның құрамында олардың саны көбейеді. Эстрогендер остеобластардың өсуін күшейтеді, сондықтан түтікшелі сүйектердің өсуін, эпифиз бен диафиздің қатаюын күшейтеді. Эстрогендердің секрециясының күшеюі жас кезде болса өсуді тоқтады, бірақ бет әлпеті үлкенге ұқсайды, ал секрециясының азаюы түтікшелі сүйектердің шамадан тыс өсуіне алып келеді, сондықтан олардың аяқ-қолдары ұзын болады. Олар анаболиттік әсермен сипатталады (клетка мен мүшелердің салмағының өсуі). Сүйек тіндерінде негізгі әсер көрсетеді. Кальций мен фосфаттардың шығуын тоқтады, сондықтан қанның құрамында олардың саны көбейеді. Эстрогендер остеобластардың өсуін күшейтеді, сондықтан түтікшелі сүйектердің өсуін, эпифиз бен диафиздің қатаюын күшейтеді. Эстрогендердің секрециясының күшеюі жас кезде болса өсуді тоқтады, бірақ бет әлпеті үлкенге ұқсайды, ал секрециясының азаюы түтікшелі сүйектердің шамадан тыс өсуіне алып келеді, сондықтан олардың аяқ-қолдары ұзын болады.

Слайд 18
Описание слайда:

Слайд 19
Описание слайда:
Олардың ішіндегі негізгісі – прогестерон. Прогестерон негізінен әйел ағзасында сары денеде пайда болады. Бұл уақытша ғана циклмен пайда болатын эндокринді без, егер жүктілік басталмаса менструалды циклдің екінші жартысында жарылған фолликула орнында пайда болып, қызметін атқарады. Сары денеде бөлінетін прогестеронның ең негізгі қызметі – эстрогенмен бірге жатырды ұрықтануға дайындайды. Ол шырышты қабатта пролиферация кезеңінен секреция кезеңіне ауыстырып, ұрыққа қажетті заттардың алып келінуіне жағдай жасайды. Олардың ішіндегі негізгісі – прогестерон. Прогестерон негізінен әйел ағзасында сары денеде пайда болады. Бұл уақытша ғана циклмен пайда болатын эндокринді без, егер жүктілік басталмаса менструалды циклдің екінші жартысында жарылған фолликула орнында пайда болып, қызметін атқарады. Сары денеде бөлінетін прогестеронның ең негізгі қызметі – эстрогенмен бірге жатырды ұрықтануға дайындайды. Ол шырышты қабатта пролиферация кезеңінен секреция кезеңіне ауыстырып, ұрыққа қажетті заттардың алып келінуіне жағдай жасайды.

Слайд 20
Описание слайда:
Сүт бездерінің өсуі үшін қажет. Ол без тіндерінің дамуын күшейтеді, ал эстрогеннен айырмашылығы сүт өзекшелеріне (жолдары) әсер етпейді. Прогестерон тіндегі басқа алмасуларға да әсерін тигізеді. Ол әлсіз катоболиттік әсер көрсетіп, оның көптеген тіндерде жиналуына кедергі жасап, жұмсалуын (ыдырауын) күшейтеді . Сүт бездерінің өсуі үшін қажет. Ол без тіндерінің дамуын күшейтеді, ал эстрогеннен айырмашылығы сүт өзекшелеріне (жолдары) әсер етпейді. Прогестерон тіндегі басқа алмасуларға да әсерін тигізеді. Ол әлсіз катоболиттік әсер көрсетіп, оның көптеген тіндерде жиналуына кедергі жасап, жұмсалуын (ыдырауын) күшейтеді .

Слайд 21
Описание слайда:
Жылу өндіруді күшейтеді, сондықтан етеккір (менструация) кезінде температура өзгереді. Прогестерон альдестеронның антогонисі (қарсы әсерлі). Климакс кезінде оның азаюы гипотермияның дамуына алып келеді. Сары денеде полипептидті құрылымды гормон – релаксин де синтезделеді. Оның әсері жүктіліктің аяғында байқалады, босану мен лактацияны күшейтеді (түсіктің болуына қарсы). Ол қасаға буынындағы (лонное сращения) сегізкөз маңындағы эпифиздің жұмсаруына алып келеді, қасаға буынын босатады. Осылайша жамбастың кеңеюіне, жатыр мойнының ашылуына алып келеді, босануды күшейтеді және сүт бездерінің дамуына әсер етеді. Жылу өндіруді күшейтеді, сондықтан етеккір (менструация) кезінде температура өзгереді. Прогестерон альдестеронның антогонисі (қарсы әсерлі). Климакс кезінде оның азаюы гипотермияның дамуына алып келеді. Сары денеде полипептидті құрылымды гормон – релаксин де синтезделеді. Оның әсері жүктіліктің аяғында байқалады, босану мен лактацияны күшейтеді (түсіктің болуына қарсы). Ол қасаға буынындағы (лонное сращения) сегізкөз маңындағы эпифиздің жұмсаруына алып келеді, қасаға буынын босатады. Осылайша жамбастың кеңеюіне, жатыр мойнының ашылуына алып келеді, босануды күшейтеді және сүт бездерінің дамуына әсер етеді.

Слайд 22
Описание слайда:
Шәуетте (семенник) еркек жыныс бездері – андрогендер қанға бөлінеді. Андрогендік активтілігі бар 100-ге жуық қосылыстар анық. Олардың бірнешеуі ғана табиғи гормондар болып табылады. Ең белсенді андроген - тестостерон. Ол шәуеттің аралық клеткаларында, тәулігіне 3,5 мг-ға жуық бөлінеді (үлкен еркектерде), 0,5 мг тестостерон бүйрек үстінде синтезделеді.Үлкен әйелдерде тәулігіне 1 мг-ға жуық тестостерон бүйрек үстінде және аналық безде синтезделеді. Егер әйел организмінде 1 мг-ден көп синтезделсе еркектерге тән қасиетке ие болады. Еркектерге тән түктердің өсуі (гирсутиам) – дауыс жуандауының, сүт бездерінің кішіреюіне, бұлшық ет өсуіне алып келеді. Шәуетте (семенник) еркек жыныс бездері – андрогендер қанға бөлінеді. Андрогендік активтілігі бар 100-ге жуық қосылыстар анық. Олардың бірнешеуі ғана табиғи гормондар болып табылады. Ең белсенді андроген - тестостерон. Ол шәуеттің аралық клеткаларында, тәулігіне 3,5 мг-ға жуық бөлінеді (үлкен еркектерде), 0,5 мг тестостерон бүйрек үстінде синтезделеді.Үлкен әйелдерде тәулігіне 1 мг-ға жуық тестостерон бүйрек үстінде және аналық безде синтезделеді. Егер әйел организмінде 1 мг-ден көп синтезделсе еркектерге тән қасиетке ие болады. Еркектерге тән түктердің өсуі (гирсутиам) – дауыс жуандауының, сүт бездерінің кішіреюіне, бұлшық ет өсуіне алып келеді.

Слайд 23
Описание слайда:

Слайд 24
Описание слайда:
Еркектерде бірінші жыныс белгілерінің дамуын реттейді, қуық асты безінің өсуін және секрециясын күшейтеді, жыныс мүшелерін өсіреді. Оның әсерінен екінші жыныс белгілері де дамиды: өзіне тән түктердің өсуі, дыбыс тембірі төмендеп, дене бітімі еркектердікіне ұқсайды. Еркектерде бірінші жыныс белгілерінің дамуын реттейді, қуық асты безінің өсуін және секрециясын күшейтеді, жыныс мүшелерін өсіреді. Оның әсерінен екінші жыныс белгілері де дамиды: өзіне тән түктердің өсуі, дыбыс тембірі төмендеп, дене бітімі еркектердікіне ұқсайды.

Слайд 25
Описание слайда:
Жалпы биологиялық әсерге де ие. Олар да басқа өсу гормондары, инсулин, эстроген сияқты күшті анаболиттік зат болып табылады. Тіндер мен клеткалардың көлемінің үлкеюін, клеткада азоттың жиналуы мен белок синтезінің көбеюі, кальций, фосфар, натрий, калий, хлор, судың жиналуын күшейту нәтижесінде тудырады. Әсіресе белоктың жиналуы бұлшық ет пен миокардта көп кездеседі. Бұлшық етте креатин фосфат және АТФ, гликоген жиналады. Жүрек бұлшық етінде қан айналым күшейеді. Сондықтан еркектердің бұлшық еттері әйелдерге қарағанда күшті дамыған және жүрек көлемі де үлкен. Жалпы биологиялық әсерге де ие. Олар да басқа өсу гормондары, инсулин, эстроген сияқты күшті анаболиттік зат болып табылады. Тіндер мен клеткалардың көлемінің үлкеюін, клеткада азоттың жиналуы мен белок синтезінің көбеюі, кальций, фосфар, натрий, калий, хлор, судың жиналуын күшейту нәтижесінде тудырады. Әсіресе белоктың жиналуы бұлшық ет пен миокардта көп кездеседі. Бұлшық етте креатин фосфат және АТФ, гликоген жиналады. Жүрек бұлшық етінде қан айналым күшейеді. Сондықтан еркектердің бұлшық еттері әйелдерге қарағанда күшті дамыған және жүрек көлемі де үлкен.

Слайд 26
Описание слайда:

Слайд 27
Описание слайда:
Бұл реттеуді гипоталамо-гипофиздік жүйе кері байланыстар арқылы реттейді. Әйел және еркек жыныс гормондарының секрециясының көлемі, гипофиздің алдыңғы бөліміндегі гонадотропты гормондардың (фоллитропин, лютропин, пролактин) қанға секрецияланған мөлшеріне байланысты. Бұл гормондардың қанға бөлінуін, гипоталамустың клеткаларынан секрецияланатын релизинг-факторлар қадағалайды. Бұл клеткалар жыныс гормондарының қандағы концентрациясының өзгеруіне Бұл реттеуді гипоталамо-гипофиздік жүйе кері байланыстар арқылы реттейді. Әйел және еркек жыныс гормондарының секрециясының көлемі, гипофиздің алдыңғы бөліміндегі гонадотропты гормондардың (фоллитропин, лютропин, пролактин) қанға секрецияланған мөлшеріне байланысты. Бұл гормондардың қанға бөлінуін, гипоталамустың клеткаларынан секрецияланатын релизинг-факторлар қадағалайды. Бұл клеткалар жыныс гормондарының қандағы концентрациясының өзгеруіне

Слайд 28
Описание слайда:
Тұртабаев С.Қ Қабдрахимова А.Қ Еримова А.Ж “Биохимия негіздері” Тұртабаев С.Қ Қабдрахимова А.Қ Еримова А.Ж “Биохимия негіздері” www.google.kz www.base.yesevi.edu.kz www.turkistan.kz Биохимия человека 2003 “ Марри Р” Шырынбекова оқуллақ Тапбергенов Медициналық биохимия

Слайд 29
Описание слайда:
Назар аударғандарыңызға рахмет!


Скачать презентацию на тему Жыныс гормондарының түзілуі және маңызы можно ниже:

Похожие презентации